Znaki ekologiczne w Polsce — przegląd systemów certyfikacji

Produkty ekologiczne dostępne na polskim rynku mogą posiadać różne oznaczenia. Każde z nich odpowiada innemu systemowi certyfikacji, opartemu na odmiennych regulacjach prawnych i zakresie wymagań.

Uprawa ekologicznych warzyw na farmie w Kapay, Kalifornia

Euro-Liść — unijny obowiązkowy znak produktów ekologicznych

Od 1 lipca 2010 roku, a następnie w ramach rozporządzenia (UE) 2018/848 obowiązującego od 1 stycznia 2022 roku, Unia Europejska wymaga, aby żywność ekologiczna oferowana w państwach członkowskich była oznaczona logotypem zwanym Euro-Liściem (ang. EU Organic Logo). Wzór znaku to stylizowany liść zbudowany z gwiazdek nawiązujących do flagi UE, na zielonym tle.

Stosowanie Euro-Liścia jest obowiązkowe dla produktów rolnych przetworzonych i nieprzetworzone, wytworzonych w państwach UE, gdy co najmniej 95% składników pochodzi z ekologicznej produkcji rolnej. Produkty importowane mogą stosować ten znak dobrowolnie, pod warunkiem posiadania odpowiedniej certyfikacji uznanej przez Komisję Europejską.

Kluczowe parametry Euro-Liścia

  • Podstawa prawna Rozp. (UE) 2018/848
  • Obowiązujący od 1 lipca 2010 r.
  • Min. udział składników eko 95%
  • Nadzór w Polsce IJHARS
  • Zakres Żywność, pasza, produkty rolne

EU Ecolabel — znak środowiskowy dla produktów nieżywnościowych

EU Ecolabel (Oznakowanie ekologiczne UE) to system certyfikacji środowiskowej ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr 66/2010. W odróżnieniu od Euro-Liścia, EU Ecolabel nie dotyczy żywności — obejmuje produkty takie jak środki czystości, tekstylia, artykuły papiernicze, farby, wyroby turystyczne i inne produkty konsumpcyjne.

W Polsce rolę właściwego organu ds. EU Ecolabel pełni Polski Komitet Normalizacyjny (PKN) we współpracy z Centrum Jakości APA. Kryteria przyznawania znaku dla poszczególnych grup produktów opracowuje Komisja Europejska po konsultacjach z organizacjami branżowymi i środowiskami konsumenckimi.

Krajowe znaki ekologiczne w Polsce

Obok obowiązkowego Euro-Liścia funkcjonują dobrowolne krajowe systemy znakowania produktów ekologicznych i przyjaznych środowisku. W Polsce do rozpoznawalnych należą między innymi znaki przyznawane przez organizacje branżowe, stowarzyszenia producentów ekologicznych i sieci handlowe oferujące produkty z certyfikatem ekologicznym.

Producenci stosujący krajowe znakowanie zobowiązani są spełniać wymagania wybranego systemu i poddawać się regularnym inspekcjom przeprowadzanym przez uprawnione jednostki. Szczegółowy rejestr jednostek certyfikujących działających w Polsce prowadzi IJHARS.

Certyfikaty uznawane przez Polskę w handlu międzynarodowym

Polska, jako kraj członkowski UE, uznaje certyfikaty ekologiczne wydane przez jednostki certyfikujące z państw, z którymi Unia Europejska zawarła umowy o równoważności lub uznaniu. Dotyczy to między innymi standardu USDA Organic (Stany Zjednoczone) i JAS (Japonia).

Produkty importowane do Polski z certyfikatem ekologicznym wydanym przez uprawnioną jednostkę z kraju trzeciego muszą spełniać wymagania Komisji Europejskiej w zakresie dokumentacji i inspekcji granicznych. Więcej informacji na temat procedur importowych można znaleźć na stronach Komisji Europejskiej.

Tabela porównawcza głównych znaków

Znak Zakres Charakter Organ nadzoru
Euro-Liść UE Żywność, pasza Obowiązkowy IJHARS (PL)
EU Ecolabel Produkty nieżywnościowe Dobrowolny PKN / KE
USDA Organic Żywność (import USA) Uznawany (umowa UE-USA) USDA AMS

Źródła i podstawy prawne